Mga Pagkaing Pilipino mula sa Mexico at ang kanilang kahalagahan sa kalinangang Pilipino, 1565-1815 - Manalastas, Jose Elias M.
Ang Pagkakatatag ng taunang Kalakalang Maynila-Acapulco, kilala sa karaniwang tawag na "Kalakalang Galeon", ang nagbunsod sa pagkakaugnay ng Espanya, Mexico at Pilipinas. Kinakitaan ito ng paglalayag sa mapanganib na karagatang Pasipiko patungo sa at pabalik mula sa Mexico. Lulan sa mga galeon ang mga kalakal mula sa Silangan upang ipagbili sa mga pamilihan sa Mexico at Peru. Sa pagbabalik nito, iniuwi naman ang lubos na kinakailangang salaping pilak na nagsilbing situado o subsidiya para sa mga bayarin ng kolonyal na pamahalaan sa Maynila. Mahalagang ugnayan ang Kalakalang Galeon sa kasaysayan hindi lamang ng Pilipinas kundi gayundin ng Mexico. Hindi matatawaran ang kahalagahan sa ekonomiya ng dalawang kolonyang ito ng Espanya. Dagdag pa rito ang pagiging daan tungo sa eklesiastikal, pulitikal at kultural na ugnayan ng Mexico at Pilipinas. Sa kabila ng pagiging paraan ng pagluluwas at pangangalakal, hindi makatarungang sabihing pang-ekonomikong penomenon lamang ito. Sa katunayan, naging daan ang kalakalan ng pagpapalitan ng di iisang salik ng kultura ng Pilipinas at Mexico. Sa isang dako, nakarating sa Pilipinas ang mga bagong specie ng halaman (nakakain at di-nakakain); bagong paraan ngpagluluto; tradisyon na may kinalaman sa relihiyon atbp. Sa kabila naman, nakarating sa Mexico ang ilang pagkain at inumin ng Pilipinas: Mango de Manila at tuba. Nakilala rin ng daigdig ang manton de Manila dahil sa kalakalang ito. Sa pamamagitan ng intercambio --- pagpapalitan, nabigyan-daan, sa pamamagitan ng mga galeon, ang pagdating sa Pilipinas ng mga halamang pagkain na karaniwang matatagpuan sa Pilipinas hanggang kasalukuyan. Bagama't inangkat na mga pagkain, nagkaroon ng gamit ang mga Pilipino para sa mga ito. Pangunahin sa mga gamit na iyon ang pagiging pagkaing inilululan sa simura para mabusog. Maaring pamunong pagkain man o pang-himagas kaya, naging pagkaing nakabubusog ang bunga ng mga halamang tinalakay. May nahubog ding kamalayan sa mga Pilipino ang mga halamang pagkaing binanggit sa pag-aaral. Buhat sa iba't-ibang larangan, masasalamin kung paanong pinayaman ng mga paksang halamang pagkain ang kultura ng mga Pilipino. Batay sa mga tinuran sa itaas, maliwanag na hindi lamang isang ekonomikong penomenon ang Kalakalang Galeon. Istruktura itong may iba't ibang salik na binubuo ng ekonomiko, relihiyon, pulitika. Nababanaag sa mga salik na ito ang pagpapalitang pansining (kultural) na naganap sa loob ng dalawandaan at limampung taon ng ugnayang Maynila-Acapulco. Samakatuwid, naging daluyan ang ekonomikong empresa ng kolonyal na pamahalaang Espanyol sa pagkakaroon ng pagpapalitang pansining na nagpayaman kapwa sa mga Pilipino at Mexicano.