Ang espasyo ng kababaihan sa sining biswal ika-19 na siglo - Hernandez, Eloisa May P. (2001)
Ang pokus ng pag-aaral na ito ay ang mga babae sa sining biswal noong ika-19 na siglo. Ang pag-aaral na ito ay isang simula lamang sa isang mahaba at masalimuot na gawain - ang pagbawi ng mga kababaihan sa sining biswal mula sa pagkabaon, pagkalibing, at pagkalimot sa kasaysayan. Ito ay siang pagpuno sa mga kakulangan ng isang kasaysayang pansining na nakalimot at nabulag sa mga kababaihan, Nais ding tingnan at suriin ang mga likhang sining ng mga babae sa sining biswal mula sa aking pananaw - ang pag-analisa sa espasyo ng mga kababaihan sa sining biswal noong ika-19 na siglo. Gagamitin ko ang konsepto ng espasyo bilang lugar o site - "place as a referential point, which can give us an idea where we are at a particular point in time" (De la Paz 8). Ngunit hindi lamang espasyo bilang location, kundi pati espasyo bilang spatial order at social spaces (Pollock). Sinisiyasat ko ang espasyo ng mga kababaihan sa sining biswal noong ika-19 na siglo at nakita na ang kanilang tahanan ang espasyo ng kanilang sining. Ang tahanan ng babae noong ika-19 na siglo ay ang kanyang pribadong espasyo kung saan siya ay protektado. Ngunit ang tahanan bilang espasyo ng mga babae ay masikip at limitado. Ngunit sa kabila ng masikip na espasyo ng kanilang tahanan, naging aktibo pa rin ang mga kababaihan sa kanilang mga sining. Sa masikip na espasyo ng kanilang tahanan sila nag-aaral ng sining, gumawa ng kanilang mga sining, ipininta ang kanilang mga paisajes, at dito rin makikitang nakadispley ang kanilang mga likhang sining. Ang unang bahagi ay ang paghahanap ng espasyo ng kababaihan sa sining biswal noong ika-19 na siglo sa kasaysayan ng Pilipinas, kasaysayan ng kababaihan sa Pilipinas, at sa kasaysayan ng sining biswal sa Pilipinas. Kapuna-puna ang pagkawala ng mga kababaihan sa sining biswal sa kabuuan ng kasaysayan ng Pilipinas. Hindi nabigyang pagpapahalaga ang mga kababaihan sa sining biswal ng isang kasaysayan na naging kasaysayan ng mga kalalakihang ilustrado sa Pilipinas. Sinundan ko ito ng tungkol sa espasyong ginagalawan ng mga kababaihan sa mundo ng sining boswal noong ika-19 na siglo. Sinuri ko din kung ano ang karanasan ng babaeng manlilikha ng sining biswal noong ika-19 na siglo at natagpuan kong halos lahat sila ay galing sa uring ilustrado, karamihan ng kanilang mga paksa sa kanilang sining ay bodegones at paisajes (mga paksa na tinaguriang pambababae), at karamihan sa kanila ay tumigil sa paglikha noong sila ay nakapag-asawa. Sinisiyasat ko ang edukasyon - pormal man o hindi - ng mga kababaihan sa sining biswal noong ika-19 na siglo tulad ng unang pagpasok ni Pelagia Mendoza sa Escuela de Dibuho y Pintura noong 1889 at ang pag-aaral nila kay Lorenzo Guerrero. Nakita ko na aktibo ang mga kababaihan sa paglikha ng sining noong ika-19 na siglo ngunit hindi lamang sila nabigyang pagpapahalaga. Marami sa kanila ang naglabas ng kanilang sining mula sa espasyo ng kanilang mga tahanan at ipinakita ito sa mga pampublikong espasyo na bukas sa kanila tulad ng mga exposicion (tulad ng 1895 Exposicion Regional de Filipinas en Manila) at kompetisyon (tulad ng Columbus Quadricentennial noong 1892). Dito sa bahaging ito makikita ang paglalahad ng listahan ng mga nasaliksik na kababaihan sa sining biswal. Sa aking pananaliksik, mayroon akong nakita na limangpung (50) na babaeng aktibong lumilikha ng sining noong ika-19 na siglo. Karamihan sa kanila ay hindi makikita sa mga kilalang libro tungkol sa kasaysayan ng Pilipinas. Nakita ko silang nakatago sa likod ng mga kinikilalang lalaki sa kasaysayan ng sining biswal tulad nila Lorenzo Guerrero (ang mga babaeng nag-aral sa kanya), Fabian de la Rosa (ang kanayng tiyahin na si Mariana de la Rosa na nagturo sa kanya), Simon Flores (ang kanyang mga kapatid na sina Celestina at Juanita Flores), at Bonifacio Arevalo (ang kanyang tiyahin na si Eulalia Asuncion na nagturo sa kanya). Kahit na naging masikip at limitado ang espasyo ng kababaihan sa mundo ng sining biswal noong ika-19 na siglo, sila ay nagmasipag at nagsumikap na maging aktibo sa paglika ng kanilang sining at sa pakikipagtunggali sa ibang institusyon ng sining biswal tulad ng mga kompetisyon at exposicion. Eto ang mga katibayan: Taon, Mga nangyari, Kasaysayan ng SIning Biswal sa Pilipinas: 1821, Academia de Dibujo nagbukas;1826 Hulyo 20, *Margarita Roxas ipinanganak; 1834, Academia de Dibujo nagsara; 1835, Lorenzo Guerrero ipinanganak; 1845, Petisyon para buksan ang Cademia de Dibujo y Pintura; 1853, *Corinta Ramirez ipinanganak; c. 1855, *Emma Vidal ipinanganak; c. 1860, *Granada Cabezudo ipinanganak; 1864, *Eulalia Asuncion ipinanganak; 1867 Hunyo 9, *Pelagia Mendoza ipinanganak, Nobyembre 1, *Paz Paterno ipinanganak, Lorenzo Rocha e Icaza & Agustin Saez naging mga direktor ng Academia de Dibujo y Pintura; 1868, * Clemencia Ramirez ikinasal kay Lorenzo Guerrero; 1869 Mayo 27, *Juana Zamora ipinanganak, Nobyembre 1, *Margarita Roxas namatay, Pagbubukas ng Suez Canal; 1875, *Marina Dizon Santiago ipinanganak; 1876 Hunyo 29, *Carmen Zaragoza ipinanganak; 1878, *nalimbag sa Flora de Filipinas ang isang trabaho ni Emma Vidal, Nilimbag ang Flora de Filipinas; 1880 Oktubre 24, *Adelaida Paterno ipinanganak... Ang pangalawang bahagi ay pagtutok sa buhay at likhang sining nina Paz Paterno at Adelaida Paterno. Napili ko ang magkapatid na Paterno dahil sila ang may pinaka-maraming natitirang likhang sining ngayon. Inilahad ko ang kasaysayan ng pamilya Paterno - isa sa mg akilalang ilustrado noong ika-19 na siglo. Sinundan ko ito ng biograpiya nina Paz at Adelaida Paterno, ang kanilang edukasyon,katayuan sa buhay, at kanilang pagsali sa exposicion. Susunod dito ay isang pagsusuri sa mga likahng sining nina Paz at Adelaida Paterno. Nakita ko ang pagtatangka ni Paz na paghaluin ang bodegones at paisajes sa kanyang Still Life at Still Life with Bird. Nakita ko rin ang loob ng espasyo ng kanyang tahanan sa kanyang Fruits and Flowers at Fruits and Basket. Sa River Scene with Banca at River Scene with Steamboat ni Paz ko nakita ang paghahalo ngpaisajes at genre. Dito ko rin nakita ang kasikipan ng mundo ni Pza dahil tila mula sa balkonahe o bintana ng kanyang kuwarto niya ipininta ang dalawang paisajes. Naramdaman ko ang kagustuhan niyang tumakas at lumaya mula sa kanyang masikip at limitadong espasyo. Pinaglaho din ni Adelaida ang paisajes at genre sa kanyang Pasig River Scene. Dito ko nakita ang paglaya ni Adelaida Paterno mula sa kanyang tahanan at tila nasa pampang na siya mismo ng Ilog Pasig. Sa mga binurdang buhok naman ni Adelaida makikita ang pag-angat niya sa kalidad ng sining ng pagbuburda mula sa mga simpleng desenyo ng mga unan at table cover tungo sa mga komplikadong komposisiyon ng kanyang mga binurdang paisaje+genre. Sa kanyang mga burda din makikita ang unang depiksyon ng mga babaeng manggagawa at ang mga espasyon ginagalawan ng mga ito. Hinanap ko sa mga ipininta at binurda nina Paz at Adelaida Paterno ang espasyo na ginagalawan ng mga kababaihan sa sining biswal noong ika-19 na siglo. Makikita dito ang mundo at espasyo ng mga kababaihan sa sining biswal noonng ika-19 na siglo ay ang kanilang TAHANAN - dito sila nag-aaral, nagpinta, nagburda, nabuhay, at dito makikita ang kanilang mga likhang sining. Ang tahanan na ityo ay masikip at limitado. Ngunit kahit masikip at limitado ang kanilang tahanan, binigyan ng bagong kahulugan at pagpapahalaga ang espasyo ng tahanan - ginawa nila itong espasyo ng kanilang pagkalibing, pagkalimot, at pagkabaon sa kasaysayan.