Ang epidemya ng kolera sa Visayas at ang implikasyon nito sa patakarang pangkalusugan ng mga Amerikano sa Pilipinas, 1902-1910 - Mactal, Ronaldo (2003)
Ang pananaliksik na ito ay may layuning pag-aralan ang mga pangunahing sakit sa Kabisayaan at ang kaugnayan nito sa pangkalahatang patakaran sa kalusugan ng mga Amerikano sa Pilipinas sa unang dekada ng kanilang pananakop sa ating bansa. Ilalahad sa pag-aaral ang lawak, bilang, at iba pang mga datos hinggil sa mga pangunahing sakit sa Kabisayaan. Kabilang dito ang bahagdan ng namamatay (mortality rate), bahagdan ng dinapuan ng sakit sa pagitan ng babae at lalake, at ang edad ng mga biktima ng iba't-ibang sakit. Ipapakita rin sa pag-aaral ang mga nangungunang lalawigan sa Visayas na sinalanta ng isang partikular na sakit. Susuriin din ang iba't-ibang mga pananaw ng mga panahing iyon sa sanhi o dahilan sa pinagmumulan at dahilan sa pagkalat ng isang sakit at ang mga pamamaraan at gamot upang malunasan ang mga ito. Susuriin din sa pag-aaral ang mga programa at patakarang ipinatupad ng pamahalaan upang malunasan ang pagkalat at upang ganap ng masugpo ang isang partikular na sakit. Susuriin din sa pananaliksik ang kaangkupan, kalabisan o kakulangan ng patakaran sa kalusugan ng mga Amerikano upang sugpuin ang iba't-ibang sakit ng mga panahong iyon. Aalamin din sa pag-aaral ang naging pagtanggap at reaksyon ng mga Pilipino, particular ang mga taga-Visayas sa mga programang pangkalusugan ng mga Amerikano. At bilang pangwakas, iuugnay ang mga naging patakaran at programa sa pagsugpo ng iba't-ibang sakit at ang pangkalahatang patakaran at programa sa kalusugan ng pamahalaan sa Visayas sa konteksto ng kolonyalismong Amerikano sa Pilipinas. Nais masagot matapos ng pananaliksik na ito ang katanungang kung nakabuti o nakasama ba sa mga Amerikano. Ginamit lamang din ng mga Amerikano an kanilang mga programang pangkalusugan bilang instrumento ng pananakop o dominasyon? Ano talaga ang tunay na motibo at batayan ng mga Amerikano sa kanilang patakaran sa kalusugan? At higit sa lahat, anong aral ang maaari nating matutunan sa ngayon sa pagbibigay lunas sa ilang sakit noon na hanggang ngayon ay nanalanta at pumapatay pa rin sa maraming Pilipino.
Includes bibliographical references (pages 273-274).